گزارش تحلیلی درباره ادعای احتکار محصول توسط پتروشیمی جم و وضعیت بازار پلیاتیلن
گروه: پتروشیمی، تحلیل و گزارش / یادداشت | کد خبر: ۵۵۲۵ | تاریخ: ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۷:۲۶
در روزهای اخیر، اظهارات مطرحشده از سوی علی خضریان درباره عملکرد پتروشیمی جم و ادعای احتکار ۳۰ هزار تن محصول پلیاتیلن، بازتاب گستردهای در فضای رسانهای و بازار محصولات پتروشیمی داشته است.
این موضوع موجب شد بررسی دقیقتری درباره صحت این ادعا و عوامل مؤثر بر التهاب اخیر بازار پلیاتیلن انجام شود.
بررسی دادههای موجود نشان میدهد بخش مهمی از نوسانات و کمبودهای مقطعی بازار پلیاتیلن، بیش از آنکه ناشی از کاهش عمدی عرضه از سوی یک مجتمع پتروشیمی باشد، به ساختارهای تنظیم بازار، سیاستهای قیمتگذاری و شرایط اقتصادی حاکم بر بازار بازمیگردد.
مطابق اطلاعات منتشرشده، پتروشیمی جم در هفتههای پایانی سال گذشته و همچنین در هفته دوم فروردینماه، عرضه محصولات تنظیمبازاری را بر اساس نرخهای تکلیفی و مطابق دستورالعملهای ابلاغی شرکت ملی صنایع پتروشیمی انجام داده است؛با این حال، در برخی بازههای زمانی میزان تقاضای ثبتشده حتی به یکسوم حجم عرضه نیز نرسیده است؛ موضوعی که ادعای کمبود ناشی از کاهش عرضه را با ابهام جدی مواجه میکند.
تحلیل روند معاملات در بورس کالا و وضعیت بازار نیز نشان میدهد اختلاف معنادار میان نرخ ارز آزاد و نرخ مبنای تعیینشده در بورس کالا، همراه با سیاست قیمتگذاری دستوری، زمینه ایجاد فعالیتهای غیرمولد و سفتهبازانه را فراهم کرده است؛در چنین شرایطی، بخشی از مواد اولیه خریداریشده از بورس، به جای ورود به چرخه واقعی تولید، از طریق برخی کدهای غیرفعال یا شبکههای واسطهای، به بازارهای غیررسمی و حتی قاچاق به کشورهای همسایه منتقل میشود؛ مسئلهای که عملاً تعادل عرضه و تقاضای داخلی را مختل کرده است.
از سوی دیگر، بررسی وضعیت موجودی انبارها نشان میدهد بخشی از ارقام مطرحشده درباره حجم ذخایر، قابلیت عرضه فوری به بازار را نداشتهاند.
بر اساس اطلاعات موجود، از مجموع حدود ۲۷ هزار تن موجودی ثبتشده، تنها نزدیک به ۱۳ هزار تن امکان فروش داشته و موجودی مؤثر گریدهای مشمول کف عرضه نیز حدود ۵ هزار تن برآورد شده است؛ رقمی که در مقایسه با متوسط عرضه هفتگی پیش از بروز بحران، فاصله قابلتوجهی دارد.
همچنین نباید تأثیر آسیبهای واردشده به زیرساختهای تولیدی صنعت پتروشیمی در ماههای اخیر را نادیده گرفت؛برآورد خسارت حدود ۴۰ هزار میلیارد تومانی و نیاز ارزی بیش از ۲۰۰ میلیون دلار برای بازسازی واحدهای آسیبدیده، نشان میدهد بخشی از محدودیتهای فعلی تولید ناشی از فشارهای عملیاتی و شرایط تحمیلشده به صنعت پتروشیمی کشور است.
در مجموع، تحلیل دادهها و شرایط بازار حاکی از آن است که التهاب فعلی بازار پلیاتیلن را نمیتوان صرفاً به عملکرد یک مجتمع پتروشیمی نسبت داد. مجموعهای از عوامل از جمله شکاف نرخ ارز، سازوکار قیمتگذاری، ضعف نظارت بر مصرف واقعی مواد اولیه، فعالیت واسطهها و محدودیتهای عملیاتی ناشی از شرایط اخیر، در شکلگیری وضعیت کنونی بازار نقشآفرین بودهاند.
در پایان، شایان ذکر است که سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز در موضعگیریهای اخیر، ادعاهای مطرحشده علیه پتروشیمی جم را مورد تکذیب قرار داده و از عملکرد این مجموعه دفاع کرده است.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید